{"id":4804,"date":"2023-12-04T11:19:23","date_gmt":"2023-12-04T11:19:23","guid":{"rendered":"https:\/\/spiritualbish.com\/?p=4804"},"modified":"2023-12-20T22:28:46","modified_gmt":"2023-12-20T22:28:46","slug":"what-is-complex-trauma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/spiritualbish.com\/pl\/what-is-complex-trauma\/","title":{"rendered":"Czym jest z\u0142o\u017cona trauma?"},"content":{"rendered":"
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Ten tekst dotyczy traumy z\u0142o\u017conej, znanej r\u00f3wnie\u017c jako trauma rozwojowa lub z\u0142o\u017cony zespo\u0142u stresu pourazowego CPTSD, jego aspektu relacyjnego oraz r\u00f3\u017cnic w por\u00f3wnaniu z diagnoz\u0105 PTSD. Podziel\u0119 si\u0119 tak\u017ce troch\u0119 moim w\u0142asnym procesem zdrowienia i moim osobistym spojrzeniem na to. ( na wszelkie linki do \u017ar\u00f3de\u0142 zaprasza na angloj\u0119zyczna wersje bloga)<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

co to w og\u00f3le jest trauma?<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

W zale\u017cno\u015bci od tego, gdzie si\u0119 znajdujesz na \u015bwiecie i kogo zapytasz, definicje b\u0119d\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107. To, co ja przyjmuj\u0119, to pogl\u0105d wielu \u015bwiatowej klasy specjalist\u00f3w ds. cia\u0142a i umys\u0142u oraz traumy, zgodnie z kt\u00f3rym trauma nie tkwi w zdarzeniu, lecz to, co dzieje si\u0119 wewn\u0105trz cia\u0142a w wyniku tego zdarzenia, i czy istnieje troskliwa, empatyczna osoba, kt\u00f3ra pomo\u017ce nam to przej\u015b\u0107.<\/p>

Szczeg\u00f3lnie podoba mi si\u0119 spos\u00f3b, w jaki dr Albert Wong opisuje traum\u0119 w tym artykule na \u0142amach Psychology Today, m\u00f3wi\u0105c: \u201eTrauma wp\u0142ywa na znacznie wi\u0119cej ni\u017c tylko na nasze my\u015bli i dzia\u0142ania. Trauma ma dalekosi\u0119\u017cny i systemowy charakter \u2013 ci\u0119cie si\u0119ga do naszych ko\u015bci. Mo\u017ce rozpuszcza\u0107 nasze poczucie to\u017csamo\u015bci, os\u0142abia\u0107 nasz\u0105 zdolno\u015b\u0107 do dok\u0142adnego zlokalizowania siebie w czasie i przestrzeni, hamowa\u0107 nasz\u0105 tolerancj\u0119 dla zwi\u0105zk\u00f3w mi\u0119dzyludzkich, zak\u0142\u00f3ca\u0107 sp\u00f3jno\u015b\u0107 naszego do\u015bwiadczenia, os\u0142abia\u0107 nasz\u0105 zdolno\u015b\u0107 do regulacji emocji i wiele wi\u0119cej. Trauma wp\u0142ywa na znacznie wi\u0119cej ni\u017c tylko na nasz kora przedczo\u0142ow\u0105 czy system aktywacji behawioralnej. Wp\u0142ywa na ca\u0142e nasze istnienie \u2013 i musi by\u0107 leczona z perspektywy ca\u0142o\u015bci istnienia. Co wa\u017cne, ka\u017cde autentyczne leczenie traumy musi uwzgl\u0119dnia\u0107 ca\u0142o\u015b\u0107 naszego istnienia \u2013 ca\u0142o\u015b\u0107 naszego cia\u0142a i umys\u0142u \u2013 nie tylko nasze my\u015bli i zachowania, same w sobie\u2026 Powoli wy\u0142ania si\u0119 przyp\u0142yw zmiany w naszym zeitgej\u015bcie. Znaczenie cia\u0142a \u2013 i w nim do\u015bwiadczanej rzeczywisto\u015bci \u2013 znowu zaczyna si\u0119 podnosi\u0107\u201d. ( polecam te\u017c definicje traumy Instytutu Terapii Psychosomatycznej)<\/p>

Wydarzenia mog\u0105ce wywo\u0142a\u0107 traum\u0119 to ogromne wydarzenia jak wojna, wypadki, katastrofy naturalne, operacje, \u015bmier\u0107 lub utrata ukochanej osoby, napa\u015b\u0107 lub nadu\u017cycie seksualne, fizyczne i emocjonalne \u2013 mog\u0105 by\u0107 traumatyczne zar\u00f3wno osobi\u015bcie, jak i je\u015bli dotycz\u0105 kogo\u015b, kogo kochamy.<\/p>

\u00a0<\/span><\/p>

Prawd\u0105 jest, \u017ce jeste\u015bmy wszyscy z\u0142o\u017conymi istotami, wielowarstwowymi istotami \u017cyj\u0105cymi, i poniewa\u017c jeste\u015bmy r\u00f3\u017cni, trauma i jej skutki r\u00f3wnie\u017c b\u0119d\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107 i zale\u017ce\u0107 od wielu czynnik\u00f3w. Dw\u00f3ch ludzi mo\u017ce prze\u017cy\u0107 t\u0119 sam\u0105 katastrof\u0119 i by\u0107 dotkni\u0119tymi w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b, jeden szybko wr\u00f3ci do r\u00f3wnowagi, a drugi mo\u017ce cierpie\u0107 na os\u0142abiaj\u0105ce objawy. Dlaczego, mo\u017cesz si\u0119 zastanawia\u0107? To nie tylko zdarzenie, ale tak\u017ce wewn\u0119trzna reakcja naszego uk\u0142adu nerwowego na nie. Kiedy co\u015b jest zbyt du\u017co, za szybko, albo za ma\u0142o, za p\u00f3\u017ano, to inny spos\u00f3b opisywania traumy. To drastycznie b\u0119dzie si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107 od jednostki do jednostki, a wed\u0142ug CDC (Centrum Kontroli i Prewencji Chor\u00f3b ze Stan\u00f3w Zjednoczonych) dodatkowe warstwy, kt\u00f3re mog\u0105 przyczyni\u0107 si\u0119 do tego, to: wcielenie pokoleniowe\/trauma historyczna, warunki spo\u0142eczne\/kontekst lokalny oraz niekorzystne do\u015bwiadczenia dzieci\u0144stwa prowadz\u0105ce do zak\u0142\u00f3ce\u0144 neurologicznych i spo\u0142ecznych, emocjonalnych i poznawczych upo\u015bledze\u0144, aby wymieni\u0107 tylko kilka.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\"adverse\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

zamieszanie z powodu r\u00f3\u017cnych nazw i diagnoz dotycz\u0105cych traumy\n<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

PTSD by\u0142 pierwsz\u0105 oficjaln\u0105 diagnoz\u0105 traumy i pojawi\u0142 si\u0119 od ameryka\u0144skich weteran\u00f3w wojennych. Przed tym s\u0105dzono, \u017ce to rodzaj s\u0142abo\u015bci psychicznej i \u017ce to po prostu co\u015b wymy\u015blonego, m\u00f3wiono \u201cto wszystko w twojej g\u0142owie\u201d.<\/p>

Diagnoza PTSD (zesp\u00f3\u0142 stresu pourazowego) sk\u0142ada si\u0119 z 3 g\u0142\u00f3wnych grup objaw\u00f3w: ponowne prze\u017cywanie traumy (na przyk\u0142ad koszmary, flashbacki), unikanie przypomnie\u0144 o bod\u017acach zwi\u0105zanych z traum\u0105 (na przyk\u0142ad miejsc, kt\u00f3re przypomina\u0142y osobie o zdarzeniu, rozmowa na temat do\u015bwiadczenia) i nadmierna czujno\u015b\u0107 (na przyk\u0142ad \u0142atwe wystraszenie, nadmierne skupienie uwagi na potencjalnym zagro\u017ceniu). W Stanach Zjednoczonych DSM ( diagnostic and statistical manual of mental disorders Diagnostyczny i Statystyczny Podr\u0119cznik Zaburze\u0144 Psychicznych, czyli tak jak u nas w Europie WHO ma IDC-11) od tamtej pierwszej diagnozy w 1980 roku rozszerzy\u0142 profil objaw\u00f3w, obejmuj\u0105c 20 objaw\u00f3w, 4 grupy i dysocjacj\u0119. Wed\u0142ug Cambridge, \u201ejednym z efekt\u00f3w tego rozszerzenia jest to, \u017ce mo\u017cliwe kombinacje objaw\u00f3w pozwalaj\u0105 na 636 120 sposob\u00f3w zdiagnozowania PTSD wed\u0142ug DSM-5, co mo\u017ce prowadzi\u0107 do potencjalnych komplikacji w ocenie i planowaniu leczenia\u201d.<\/p>

W Stanach Zjednoczonych podejmowane s\u0105 wysi\u0142ki, aby trauma by\u0142a mniej zwi\u0105zana z objawami, a bardziej obejmowa\u0142a ca\u0142o\u015b\u0107 b\u00f3lu i cierpienia ludzkiego do\u015bwiadczenia, tworz\u0105c nowe diagnozy, takie jak \u201etrauma rozwojowa\u201d i z\u0142o\u017cony zespo\u0142u stresu pourazowego (C-PTSD), ale przynajmniej w Stanach Zjednoczonych jest to skomplikowane ze wzgl\u0119du na funkcjonowanie DSM \u2013 je\u015bli nie wiemy, jaki jest problem, cz\u0119sto jak si\u0119 po\u015bled\u017a pieni\u0105dze i kto finansuje co to mo\u017cna si\u0119 zacz\u0105\u0107 domy\u015bli\u0107.<\/p>

Tutaj w Europie opr\u00f3cz diagnozy PTSD, od 2018 roku, jedenasty przegl\u0105d IDC-11 (Mi\u0119dzynarodowa Klasyfikacja Chor\u00f3b i Problem\u00f3w Zdrowotnych) wprowadzi\u0142 now\u0105 diagnoz\u0119 C-PTSD (z\u0142o\u017cony zespo\u0142u stresu pourazowego). C\u00f3\u017c, tak naprawd\u0119 mo\u017ce si\u0119 to wydawa\u0107 nowe, ale dziesi\u0119ciolecia temu Judith Herman m\u00f3wi\u0142a o wp\u0142ywie chronicznych relacyjnych dynamik w\u0142adzy i traumie w swoich badaniach i swojej ksi\u0105\u017cce z 1992 roku \u201eTrauma and Recovery\u201d. Herman pracowa\u0142a g\u0142\u00f3wnie z dzie\u0107mi i kobietami, kt\u00f3re prze\u017cy\u0142y nadu\u017cycia i okrucie\u0144stwa o charakterze relacyjnym i chronicznym, wcze\u015bniej trauma by\u0142a g\u0142\u00f3wnie diagnoz\u0105 zarezerwowan\u0105 dla m\u0119skich weteran\u00f3w. W The British Journal of Psychiatry Maryl\u00e8ne Cloitre wyja\u015bnia: \u201ed\u0142uga historia obserwacji klinicznych wskazuje, \u017ce osoby, kt\u00f3re do\u015bwiadczy\u0142y przewlek\u0142ych, powtarzaj\u0105cych si\u0119 i przed\u0142u\u017caj\u0105cych si\u0119 traum, takich jak dzieci\u0119ce nadu\u017cycia seksualne czy przemoc domowa, mia\u0142y tendencj\u0119 do do\u015bwiadczania bardziej z\u0142o\u017conych reakcji wykraczaj\u0105cych poza te, kt\u00f3re s\u0105 typowe dla PTSD\u201d. ( w tym tek\u015bcie mo\u017cesz sprawdzi\u0107 jak to wyglada w Polsce)<\/p>

Zgodnie z IDC-11 C-PTSD \u201eobejmuje trzy podstawowe elementy PTSD oraz trzy dodatkowe elementy zwi\u0105zane z zak\u0142\u00f3ceniami samoorganizacji, kt\u00f3re s\u0105 wszechobecne i wyst\u0119puj\u0105 we r\u00f3\u017cnych kontekstach: trudno\u015bci w regulacji emocji (na przyk\u0142ad problemy z uspokojeniem), negatywna koncepcja siebie (na przyk\u0142ad przekonania o sobie jako o bezwarto\u015bciowym lub nieudaczniku) i trudno\u015bci w relacjach (na przyk\u0142ad unikanie zwi\u0105zk\u00f3w)\u201d.<\/p>

Niekt\u00f3re przyk\u0142ady traumy z\u0142o\u017conej (C-PTSD) mog\u0105 obejmowa\u0107:<\/b><\/p>

Nadu\u017cycie lub zaniedbanie w dzieci\u0144stwie<\/b><\/p>

\u2022 Przemoc domowa\/przemoc seksualna<\/b><\/p>

\u2022 Handel lud\u017ami<\/b><\/p>

\u2022 Wojna lub konflikt polityczny<\/b><\/p>

\u2022 Przewlek\u0142e b\u0142\u0119dne okre\u015blenie p\u0142ci<\/b><\/p>

Rozpoznanie tego to krok naprz\u00f3d, przynajmniej w Europie, jednak wci\u0105\u017c istnieje \u201cdu\u017cy s\u0142o\u0144\u201d w pokoju. G\u0142\u00f3wnie chodzi o to, \u017ce te diagnozy skupiaj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na \u201epozbawianiu si\u0119 objaw\u00f3w\u201d, a nie na patrzeniu i zrozumieniu ca\u0142ej osoby \u2013 czy objawy s\u0105 problemem, czy to istotne informacje i reakcja samoobronna? A je\u015bli wr\u00f3cimy na chwil\u0119 do piramidy ACEs i oddalimy si\u0119, zobaczymy, \u017ce opr\u00f3cz z\u0142o\u017conej warstwy indywidualnego do\u015bwiadczenia i cierpienia istnieje r\u00f3wnie\u017c zbiorowa sfera dominuj\u0105cej kultury, w kt\u00f3rej \u017cyjemy. Znowu pojawia si\u0119 pytanie, czy trauma tkwi w zdarzeniach, czy mo\u017ce w tym, jak ca\u0142e nasze istnienie (uk\u0142ad nerwowy, a by\u0107 mo\u017ce i dusza) adaptuje si\u0119 w spos\u00f3b kompleksowy do tych zdarze\u0144? (Poni\u017cszy diagram ilustruje to)<\/p>

\u00a0<\/p>

S\u0142owami Judith Herman, \u201etrauma to dolegliwo\u015b\u0107 bezsilnych. W chwili traumy ofiara zostaje bezsilna wobec przyt\u0142aczaj\u0105cej si\u0142y. Gdy si\u0142\u0105 jest natura, m\u00f3wimy o katastrofach. Gdy si\u0142\u0105 s\u0105 inni ludzie, m\u00f3wimy o okropno\u015bciach\u201d. Poniewa\u017c trauma jest z\u0142o\u017cona relacyjnie, proces odzyskiwania i leczenia opiera si\u0119 na po\u0142\u0105czeniu i wzmocnieniu, i uznaje, \u017ce ludzki system nie mo\u017ce by\u0107 postrzegany w izolacji \u2013 podobnie jak w teorii system\u00f3w, koncepcyjnej strukturze opartej na zasadzie, \u017ce sk\u0142adniki systemu najlepiej mo\u017cna zrozumie\u0107 w kontek\u015bcie relacji mi\u0119dzy sob\u0105 i z innymi systemami, a nie w izolacji \u2013 lecz jako spos\u00f3b, w jaki ten sam ludzki system zdo\u0142a\u0142 dostosowa\u0107 si\u0119 do trudno\u015bci \u017cyciowych.<\/p>

To sk\u0142ania nas do spojrzenia na z\u0142o\u017con\u0105 traum\u0119 z szerszej perspektywy, by\u0107 mo\u017ce obejmuj\u0105c r\u00f3wnie\u017c systemy nadu\u017cywania w\u0142adzy, gdzie strona posiadaj\u0105ca w\u0142adz\u0119 gromadzi i manipuluje stron\u0105 posiadaj\u0105c\u0105 mniej w\u0142adzy, zmuszaj\u0105c j\u0105 do pozycji przetrwania \u2013 jak w przypadku systemowej opresji.<\/p>

Niekt\u00f3re przyk\u0142ady systemicznej z\u0142o\u017conej traumy (C-PTSD) mog\u0105 obejmowa\u0107:<\/b><\/p>